มาตรฐานความปลอดภัยในหองปฏิบัติการเป็นสิ่งสำคัญในการดำเนินงานของหองปฏิบัติการวิจัย
ซึ ่งมหาวิทยาลัยมีพันธกิจสำคัญในการใช้ห้องปฏิบัติการเพื่อการเรียนการสอน การวิจัย และการบริการ
วิชาการ มาตรฐานที่เกี่ยวกับหองปฏิบัติการวิจัยมีหลายประเภท โดยหากกล่าวถึงห้องปฏิบัติการวิจัยที่ใช้
สารเคมี ตามที ่สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เป็นหน่วยงานที ่รับผิดชอบดูแล เพื ่อให้มีมาตรฐาน
เดียวกันทั่วประเทศจึงได้ดำเนินการพัฒนาเครื่องมือในชื่อ ESPReL Checklist เป็นเครื่องมือหลักที่แนะนำ
สำหรับห้องปฏิบัติการวิจัยในมหาวิทยาลัยไทย อย่างไรก็ดีการดำเนินการได้ครบทุกข้อใน ESPReL-
Checklist นี ้ยังไม่ถือเป็นการได้รับรองมาตรฐาน เพียงเป็นการประเมินเพื ่อการยอมรับร่วม (peer-
evaluation) เท่านั้น ห้องปฏิบัติการที่ได้เริ่มต้นทำ ESPReL Checklist แล้วจึงมีเป้าหมายการพัฒนาเป็น
มาตรฐานระดับชาติต่อไป บทความนี้มีวัตถุประสงคเพื่อการวิเคราะห์ และเปรียบเทียบขอกำหนดระหว่าง ESPReL Checklist และมอก. 2677–2558 เพื ่อเป็นขอมูลที ่ชวยสนับสนุนการเปลี ่ยนผานจากการ
ดำเนินการตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยขั้นต้นสู่มาตรฐานระดับชาติอยางมีประสิทธิภาพ เสริมสราง
ความปลอดภัยในหองปฏิบัติการวิจัย และยกระดับการดำเนินงานใหสอดคลองกับมาตรฐานสากล
ในอนาคต การศึกษานี ้ใชการวิเคราะหเอกสารมาตรฐานเพื ่อเปรียบเทียบขอกำหนดระหวาง ESPReL-
Checklist และมอก. 2677–2558 โดยเนนจัดกลุ่มข้อกำหนดที ่คลายคลึงกันและเปรียบเทียบกับ
ขอกำหนดที่เพิ่มเติม เพื ่อใหไดขอมูลเชิงลึกสำหรับการพัฒนาหองปฏิบัติการใหสอดคลองกับมาตรฐานที่
ทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากขึ ้น จากการศึกษาพบวา ESPReL Checklist และ มอก. 2677–2558 มี
ขอกำหนดที ่คลายคลึงกันในดานองค์ประกอบ แต มอก. 2677–2558 มีเพิ ่มเติมในส่วนของข้อย่อยราย
องค์ประกอบและการจัดการคุณภาพ อยางไรก็ตาม การเปลี่ยนผานไปสู่การขอรับรองมาตรฐานยังเผชิญ
อุปสรรค เชน คาใชจาย การปรับตัวของบุคลากร และการตอตานการเปลี ่ยนแปลงในองคกร แตหอง
ปฏิบัติการที่สามารถปรับตัวไดจะมีโอกาสยกระดับการดำเนินงานใหสอดคลองกับมาตรฐานได้ เพื่อใหการ
เปลี ่ยนผานจากมาตรฐานความปลอดภัยขั ้นต้น ไปสู่ มอก. 2677–2558 เปนไปอยางมีประสิทธิภาพ
หองปฏิบัติการควรวางแผนการปรับปรุงอยางเปนระบบ โดยเนนการฝกอบรมบุคลากรเพื ่อสรางความ
เขาใจในมาตรฐาน และการตระหนักถึงความสำคัญของขอกำหนดดานความปลอดภัย และการบริหาร
ความเสี ่ยง ผูบริหารควรมีบทบาทในการสนับสนุนดานทรัพยากรและการสรางบรรยากาศการทำงาน
ที ่เอื ้อตอการเปลี ่ยนแปลง พรอมทั ้งปรับปรุงกระบวนการทำงานใหสอดคลองกับมาตรฐาน และใช
เทคโนโลยีที ่เหมาะสม นอกจากนี ้ ควรมีการติดตามและประเมินผลอยางตอเนื ่อง เพื ่อใหมั ่นใจวาการ
ดำเนินงานเปนไปตามขอกำหนดและสรางความยั่งยืนในระบบ