| ภายใต้โครงการใหญ่ : | โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต และยกระดับเศรษฐกิจฐานราก |
|---|---|
| ชื่อโครงการ : | กิจกรรมที่ 9 ส่งเสริมและยกระดับเศรษฐกิจชุมชน ด้วยแนวคิด BCG Model ของชุมชน ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ปีที่ 3 กิจกรรมย่อย 9.1 ส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ด้านผักสวนครัวและพืชสมุนไพร กิจกรรมย่อย 9.2 ส่งเสริมการเลี้ยงปลาน้ำจืด การจัดการสุขภาพ กิจกรรมย่อย 9.3 |
| สาขาวิชาการ : | สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา |
| คำสำคัญ (Keywords) : | ยกระดับ BCG Model น้ำน้อย |
| ปีงบประมาณ พ.ศ. : | 2569 |
| ได้รับงบประมาณ : | 567,463 บาท |
| ประเภทโครงการ : | โครงการพัฒนา |
| สอดคล้องประเด็นยุทธศาสตร์ : | 1. การพัฒนาท้องถิ่น - ด้านเศรษฐกิจ |
| แหล่งงบประมาณ : | งบประมาณแผ่นดิน |
| หน่วยงาน : | คณะเทคโนโลยีการเกษตร |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ : | อดิศรา ตันตสุทธิกุล |
| วันที่จัดโครงการ : | 1 ธันวาคม 2568 - 30 มิถุนายน 2569 |
|---|---|
| ที่มาของปัญหา : | 1. กิจกรรมส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ด้านผักสวนครัวและพืชสมุนไพร - จากการลงพื้นที่ของคณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา พบว่า ชุมชนตำบลน้ำน้อย มีศักยภาพในการปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษและสมุนไพร แต่ยังขาดความรู้ด้านการผลิตวัสดุปลูก ปุ๋ยอินทรีย์ และการเพิ่มปริมาณวัตถุดิบสมุนไพรให้เพียงพอต่อการผลิตและรองรับการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตร จึงจำเป็นต้องส่งเสริมองค์ความรู้และพัฒนาศักยภาพของเกษตรกรเพื่อเพิ่มคุณภาพผลผลิต ลดต้นทุน และสร้างรายได้อย่างยั่งยืน 2. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงปลาน้ำจืด การจัดการสุขภาพ - จากการลงพื้นที่พบว่า เกษตรกรยังขาดความรู้และทักษะในการเลี้ยงปลาในระบบไบโอฟลอค รวมถึงการตรวจวัดและจัดการคุณภาพน้ำอย่างถูกต้อง ส่งผลต่อประสิทธิภาพการเลี้ยงปลา ต้นทุนการผลิต และอัตราการรอดของปลา จึงจำเป็นต้องถ่ายทอดองค์ความรู้และฝึกปฏิบัติการเลี้ยงปลาในระบบไบโอฟลอค เพื่อให้เกษตรกรสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน 3. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงกระบือและโค การเพิ่มแหล่งพืชอาหารสัตว์ - จากการสำรวจพื้นที่พบว่า เกษตรกรผู้เลี้ยงโคและกระบือประสบปัญหาการขาดแคลนพืชอาหารสัตว์ในช่วงฤดูร้อน แม้พื้นที่จะมีหญ้าปล้องขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก แต่ยังไม่ได้รับการนำมาเพิ่มคุณค่าทางโภชนะและเก็บสำรองอย่างเหมาะสม จึงจำเป็นต้องส่งเสริมการหมักหญ้าปล้องเพื่อเพิ่มคุณค่าทางอาหารและใช้เป็นเสบียงอาหารสัตว์ในช่วงที่ขาดแคลน 4. กิจกรรมการต่อยอดผลิตภัณฑ์จากชันโรง - ชุมชนยังขาดความรู้และทักษะในการประชาสัมพันธ์สินค้าในช่องทางออนไลน์ รวมถึงขาดทักษะในการสร้างสื่อที่สามารถนำเสนอจุดเด่นของน้ำผึ้งชันโรงให้เข้าถึงกลุ่มลูกค้าได้ - ขาดความเหมาะสมในการนำเสนอสินค้า และไม่สามารถสร้างภาพลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ให้มีความน่าสนใจและเพิ่มมูลค่าได้ 5. กิจกรรมยกระดับและการจัดทำมาตรฐานการผลิตกลุ่มเครื่องแกง - จากการสำรวจพบว่าเกษตรกรไม่เคยดำเนินการปลูกขมิ้นในพื้นที่ ไม่มีคู่มือการปลูกตะไคร้และขมิ้น และไม่ทราบคุณภาพของดินปลูก |
| วิธีแก้ปัญหา : | 1. กิจกรรมส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ด้านผักสวนครัวและพืชสมุนไพร วิธีการแก้ปัญหา: ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการปลูกผักสวนครัวและสมุนไพร ให้คำปรึกษาอย่างต่อเนื่อง พร้อมสนับสนุนการประชาสัมพันธ์และพัฒนาช่องทางการตลาด เพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิตและสร้างรายได้ให้กับชุมชน 2. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงปลาน้ำจืด การจัดการสุขภาพ วิธีการแก้ปัญหา: ถ่ายทอดความรู้และฝึกปฏิบัติการเลี้ยงปลาในระบบไบโอฟลอค การตรวจวัดคุณภาพน้ำ และการจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ พร้อมติดตามผลการเลี้ยง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดต้นทุน 3. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงกระบือและโค การเพิ่มแหล่งพืชอาหารสัตว์ วิธีการแก้ปัญหา: ส่งเสริมการผลิตพืชอาหารสัตว์คุณภาพ โดยนำหญ้าปล้องมาหมักเพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนะและเก็บสำรองไว้ใช้ในช่วงขาดแคลนอาหารสัตว์ พร้อมให้คำแนะนำด้านการจัดการสุขภาพโคและกระบือ 4. กิจกรรมการต่อยอดผลิตภัณฑ์จากชันโรง วิธีการแก้ปัญหา: พัฒนาและออกแบบบรรจุภัณฑ์ใหม่ ถ่ายทอดความรู้และฝึกปฏิบัติด้านการตลาดออนไลน์และการสร้างสื่อ โดยให้ชุมชนสามารถถ่ายทำและจัดทำ ภาพ/คลิปวิดีโอสำหรับประชาสัมพันธ์สินค้า และนำไปเผยแพร่ผ่านช่องทางออนไลน์ได้ด้วยตนเอง 5. กิจกรรมยกระดับและการจัดทำมาตรฐานการผลิตกลุ่มเครื่องแกง วิธีการแก้ปัญหา: สำรวจและวิเคราะห์คุณภาพดิน พร้อมให้คำแนะนำในการปรับปรุงดินและวิธีการปลูกตะไคร้และขมิ้น เพื่อให้ได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพและยกระดับมาตรฐานการผลิตเครื่องแกงของชุมชน |
| พื้นที่ดำเนินงาน : | ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา |
| กลุ่มเป้าหมาย/พื้นที่เป้าหมาย : | ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา จำนวน 10 หมู่บ้าน ได้แก่ ม.1 - ม.10 |
| กระบวนการดำเนินงาน : | 1. กิจกรรมส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ด้านผักสวนครัวและพืชสมุนไพร - ให้คำปรึกษาในด้านการเกษตรให้กับเกษตรกรในพื้นที่ ทั้งการลงพื้นที่ และช่องทางออนไลน์ เช่นการทำประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์สมุนไพร โดยได้ออกแบบ และผลิตใบปลิว เพื่อประกอบการจัดจำหน่าย การออกบูธนำเสนอผลิตภัณฑ์ให้กับชุมชน - ลงพื้นที่ประชุมวิเคราะห์ศักยภาพกลุ่มกับผู้นำชุมชน และเกษตรตำบล ในการปลูกผักสวนครัวยกแคร่ปลอดสารพิษและขยายพื้นที่ปลูกสมุนไพร สำหรับเป็นวัตถุดิบในการผลผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร เพื่อรองรับการจำหน่ายให้กับนักท่องเที่ยว 2. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงปลาน้ำจืด การจัดการสุขภาพ - ประชุมวางแผนดำเนินงานในพื้นที่ - ให้ความรู้และทักษะแก่เกษตรกร อธิบายหลักการเลี้ยงปลาในระบบไบโอฟลอคเป็นการเลี้ยงปลาในระบบปิดที่เน้นการบริหารจัดการกลุ่มจุลินทรีย์ (แบคทีเรีย) ให้ทำหน้าที่บำบัดของเสีย (แอมโมเนีย) จากขี้ปลาและเศษอาหาร แล้วเปลี่ยนให้กลายเป็น "โปรตีนก้อน" (Floc) ซึ่งปลาสามารถกินกลับเข้าไปเป็นอาหารเสริมได้ รวมทั้งการให้ความรู้และให้เกษตรกรปฏิบัติการตรวจวัดคุณภาพน้ำในระบบไบโอฟลอค โดยใช้ชุดทดสอบคุณภาพน้ำ - การเตรียมบ่อผ้าใบและน้ำเลี้ยงปลาระบบไบโอฟลอค - ลงพื้นที่เพื่อไปตรวจสอบการเจริญเติบโตของปลาที่เลี้ยงในกระชังลอย 3. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงกระบือและโค การเพิ่มแหล่งพืชอาหารสัตว์ - สำรวจด้านการจัดการสุขภาพและส่งเสริมการเลี้ยงกระบือและโค การเพิ่มแหล่งพืชอาหารสัตว์ในพื้นที่ - นำหญ้าปล้องซึ่งเป็นหญ้าพื้นเมืองที่มีอยู่ทั่วไปและมีปริมาณมากทำการหมักหญ้าปล้อง 2 วิธี 4. กิจกรรมการต่อยอดผลิตภัณฑ์จากชันโรง - ต่อยอดการพัฒนาบรรจุภัณฑ์น้ำผึ้งชันโรงบรรจุในขวดจิ๋ว 20 cc บรรจุในกล่องเหลี่ยม จำนวน 6 ขวด ลักษณะคล้ายกล่องเครื่องดื่มแบรนด์ เพื่อเพิ่มความโดดเด่นและทันสมัยเหมาะสำหรับสินค้าเป็นของฝากและมอบให้เป็นของขวัญเนื่องในโอกาสต่างๆ นอกจากนี้ยังได้ส่งเสริมการประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์ให้แก่กลุ่ม 5. กิจกรรมยกระดับและการจัดทำมาตรฐานการผลิตกลุ่มเครื่องแกง - สำรวจและตรวจสอบคุณภาพของดินที่ปลูกตะไคร้และขมิ้น - ปรับสภาพดินและวิธีการปลูกขมิ้นและตะไคร้ |
| ประเภทผลผลิต (Output) : | ผลงานนวัตกรรม |
|---|---|
| รายการผลผลิต : | หมู่บ้านที่ได้รับการพัฒนา จำนวน 10 หมู่บ้าน, รายได้ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้น เป้าหมาย 12,000 บาท/ครัวเรือน/ปี, วิสาหกิจชุมชนที่ได้รับการยกระดับ จำนวน 4 กลุ่มวิสาหกิจ, ประชากรในท้องถิ่นที่ได้รับพัฒนา จำนวน 62 คน, นวัตกรรมการพัฒนาท้องถิ่นตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคม จำนวน 7 นวัตกรรม/ 9 ผลิตภัณฑ์, ชุมชนที่มีดัชนีความสุขมวลรวม (GVH) จำนวน 1 ชุมชน คือ ชุมชน ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา (ค่าคะแนนเฉลี่ยอยู่ที่ 88.96), ประชากรที่เข้าร่วมโครงการเกิดทักษะ/สมรรถนะการจัดการเรียนรู้และนำไปใช้ประโยชน์ จำนวน 62 คน, เครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาท้องถิ่น จำนวน 8 เครือข่าย, ชุมชนหรือประชาชนที่เข้าร่วมโครงการมีสมรรถนะเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคมเพิ่มขึ้น ร้อยละ 20 10. ชุมชนต้นแบบ จำนวน 1 ชุมชนต้นแบบ คือ ชุมชนตำบลน้ำน้อย |
| จำนวนที่ขายได้ : | 0 ชิ้น |
| ยอดขาย : | 0 บาท |
| จำนวนผู้เข้าอบรม : | 62 คน |
| จำนวนผู้เข้าอบรมที่นำความรู้ไปเผยแพร่ : | 45 คน |
| จำนวนผู้เข้าอบรมที่นำความรู้ไปประยุกต์ใช้ : | 62 คน |
| ผลลัพธ์ (Outcome) : | 1. หมู่บ้านที่ได้รับการพัฒนา จำนวน 10 หมู่บ้าน 2. รายได้ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้น เป้าหมาย 12,000 บาท/ครัวเรือน/ปี 3. วิสาหกิจชุมชนที่ได้รับการยกระดับ จำนวน 4 กลุ่มวิสาหกิจ 4. ประชากรในท้องถิ่นที่ได้รับพัฒนา จำนวน 62 คน 5. นวัตกรรมการพัฒนาท้องถิ่นตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคม จำนวน 7 นวัตกรรม/ 9 ผลิตภัณฑ์ 6. ชุมชนที่มีดัชนีความสุขมวลรวม (GVH) จำนวน 1 ชุมชน คือ ชุมชน ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา (ค่าคะแนนเฉลี่ยอยู่ที่ 88.96) 7. ประชากรที่เข้าร่วมโครงการเกิดทักษะ/สมรรถนะการจัดการเรียนรู้และนำไปใช้ประโยชน์ จำนวน 62 คน 8. เครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาท้องถิ่น จำนวน 8 เครือข่าย 9. ชุมชนหรือประชาชนที่เข้าร่วมโครงการมีสมรรถนะเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคมเพิ่มขึ้น ร้อยละ 20 10. ชุมชนต้นแบบ จำนวน 1 ชุมชนต้นแบบ คือ ชุมชนตำบลน้ำน้อย |
| ภาคีเครือข่าย : | กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทยบ้านบนเขา ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา, โรงเรียนวัดศีรษะคีรี ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา, องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลน้ำน้อย, สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดสงขล |