ภายใต้โครงการใหญ่:	โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต และยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
ชื่อโครงการ:	กิจกรรมที่ 9 ส่งเสริมและยกระดับเศรษฐกิจชุมชน ด้วยแนวคิด BCG Model ของชุมชน ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ปีที่ 3 1. กิจกรรมส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ด้านผักสวนครัวและพืชสมุนไพร 2. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงปลาน้ำจืด การจัดการสุขภาพ 3. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยง
สาขาวิชาการ:	สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา
คำสำคัญ:	ยกระดับ BCG Model น้ำน้อย
ปีงบประมาณ พ.ศ.:	2569
ได้รับงบประมาณ (บาท):	567463
ประเภทโครงการ:	โครงการพัฒนา
สอดคล้องประเด็นยุทธศาสตร์:	1. การพัฒนาท้องถิ่น - ด้านเศรษฐกิจ
แหล่งงบประมาณ:	งบประมาณแผ่นดิน
หน่วยงาน:	คณะเทคโนโลยีการเกษตร
ผู้รับผิดชอบโครงการ:	อดิศรา ตันตสุทธิกุล

วันที่จัดโครงการ:	ระหว่างวันที่ 1 ธันวาคม 2568 - 30 มิถุนายน 2569
ที่มาของปัญหา:	1. กิจกรรมส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ด้านผักสวนครัวและพืชสมุนไพร - จากการลงพื้นที่ของคณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา พบว่า ชุมชนตำบลน้ำน้อย มีศักยภาพในการปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษและสมุนไพร แต่ยังขาดความรู้ด้านการผลิตวัสดุปลูก ปุ๋ยอินทรีย์ และการเพิ่มปริมาณวัตถุดิบสมุนไพรให้เพียงพอต่อการผลิตและรองรับการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตร จึงจำเป็นต้องส่งเสริมองค์ความรู้และพัฒนาศักยภาพของเกษตรกรเพื่อเพิ่มคุณภาพผลผลิต ลดต้นทุน และสร้างรายได้อย่างยั่งยืน 2. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงปลาน้ำจืด การจัดการสุขภาพ - จากการลงพื้นที่พบว่า เกษตรกรยังขาดความรู้และทักษะในการเลี้ยงปลาในระบบไบโอฟลอค รวมถึงการตรวจวัดและจัดการคุณภาพน้ำอย่างถูกต้อง ส่งผลต่อประสิทธิภาพการเลี้ยงปลา ต้นทุนการผลิต และอัตราการรอดของปลา จึงจำเป็นต้องถ่ายทอดองค์ความรู้และฝึกปฏิบัติการเลี้ยงปลาในระบบไบโอฟลอค เพื่อให้เกษตรกรสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน 3. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงกระบือและโค การเพิ่มแหล่งพืชอาหารสัตว์ - จากการสำรวจพื้นที่พบว่า เกษตรกรผู้เลี้ยงโคและกระบือประสบปัญหาการขาดแคลนพืชอาหารสัตว์ในช่วงฤดูร้อน แม้พื้นที่จะมีหญ้าปล้องขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก แต่ยังไม่ได้รับการนำมาเพิ่มคุณค่าทางโภชนะและเก็บสำรองอย่างเหมาะสม จึงจำเป็นต้องส่งเสริมการหมักหญ้าปล้องเพื่อเพิ่มคุณค่าทางอาหารและใช้เป็นเสบียงอาหารสัตว์ในช่วงที่ขาดแคลน 4. กิจกรรมการต่อยอดผลิตภัณฑ์จากชันโรง - จากการสำรวจพบว่า เกษตรกรผู้เลี้ยงชันโรงส่วนใหญ่ยังจำหน่ายผลผลิตในรูปแบบวัตถุดิบ เช่น น้ำผึ้งชันโรง ทำให้มูลค่าเพิ่มของผลิตภัณฑ์ยังไม่สูง และยังขาดองค์ความรู้ในการแปรรูปและพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย จึงจำเป็นต้องส่งเสริมการต่อยอดผลิตภัณฑ์จากชันโรง เพื่อเพิ่มมูลค่า สร้างรายได้ และขยายโอกาสทางการตลาดให้กับชุมชน 5. กิจกรรมยกระดับและการจัดทำมาตรฐานการผลิตกลุ่มเครื่องแกง - จากการสำรวจพบว่าเกษตรกรไม่เคยดำเนินการปลูกขมิ้นในพื้นที่ ไม่มีคู่มือการปลูกตะไคร้และขมิ้น และไม่ทราบคุณภาพของดินปลูก
วิธีแก้ปัญหา:	1. กิจกรรมส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ด้านผักสวนครัวและพืชสมุนไพร วิธีการแก้ปัญหา: ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการปลูกผักสวนครัวและสมุนไพร ให้คำปรึกษาอย่างต่อเนื่อง พร้อมสนับสนุนการประชาสัมพันธ์และพัฒนาช่องทางการตลาด เพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิตและสร้างรายได้ให้กับชุมชน 2. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงปลาน้ำจืด การจัดการสุขภาพ วิธีการแก้ปัญหา: ถ่ายทอดความรู้และฝึกปฏิบัติการเลี้ยงปลาในระบบไบโอฟลอค การตรวจวัดคุณภาพน้ำ และการจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ พร้อมติดตามผลการเลี้ยง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดต้นทุน 3. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงกระบือและโค การเพิ่มแหล่งพืชอาหารสัตว์ วิธีการแก้ปัญหา: ส่งเสริมการผลิตพืชอาหารสัตว์คุณภาพ โดยนำหญ้าปล้องมาหมักเพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนะและเก็บสำรองไว้ใช้ในช่วงขาดแคลนอาหารสัตว์ พร้อมให้คำแนะนำด้านการจัดการสุขภาพโคและกระบือ 4. กิจกรรมการต่อยอดผลิตภัณฑ์จากชันโรง วิธีการแก้ปัญหา: ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการแปรรูปและพัฒนาผลิตภัณฑ์จากชันโรง พร้อมให้คำปรึกษาด้านบรรจุภัณฑ์ การสร้างมูลค่าเพิ่ม และการตลาด เพื่อเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกร 5. กิจกรรมยกระดับและการจัดทำมาตรฐานการผลิตกลุ่มเครื่องแกง วิธีการแก้ปัญหา: สำรวจและวิเคราะห์คุณภาพดิน พร้อมให้คำแนะนำในการปรับปรุงดินและวิธีการปลูกตะไคร้และขมิ้น เพื่อให้ได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพและยกระดับมาตรฐานการผลิตเครื่องแกงของชุมชน
พื้นที่ดำเนินงาน:	ตำบลน้ำน้อย อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
กุล่มเป้าหมาย/พื้นที่เป้าหมาย:	เกษตรกรในพื้นที่ตำบลน้ำน้อย อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
กระบวนการดำเนินงาน:	1. กิจกรรมส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ด้านผักสวนครัวและพืชสมุนไพร - ให้คำปรึกษาในด้านการเกษตรให้กับเกษตรกรในพื้นที่ ทั้งการลงพื้นที่ และช่องทางออนไลน์ เช่นการทำประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์สมุนไพร โดยได้ออกแบบ และผลิตใบปลิว เพื่อประกอบการจัดจำหน่าย การออกบูธนำเสนอผลิตภัณฑ์ให้กับชุมชน - ลงพื้นที่ประชุมวิเคราะห์ศักยภาพกลุ่มกับผู้นำชุมชน และเกษตรตำบล ในการปลูกผักสวนครัวยกแคร่ปลอดสารพิษและขยายพื้นที่ปลูกสมุนไพร สำหรับเป็นวัตถุดิบในการผลผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร เพื่อรองรับการจำหน่ายให้กับนักท่องเที่ยว 2. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงปลาน้ำจืด การจัดการสุขภาพ - ประชุมวางแผนดำเนินงานในพื้นที่ - ให้ความรู้และทักษะแก่เกษตรกร อธิบายหลักการเลี้ยงปลาในระบบไบโอฟลอคเป็นการเลี้ยงปลาในระบบปิดที่เน้นการบริหารจัดการกลุ่มจุลินทรีย์ (แบคทีเรีย) ให้ทำหน้าที่บำบัดของเสีย (แอมโมเนีย) จากขี้ปลาและเศษอาหาร แล้วเปลี่ยนให้กลายเป็น "โปรตีนก้อน" (Floc) ซึ่งปลาสามารถกินกลับเข้าไปเป็นอาหารเสริมได้ รวมทั้งการให้ความรู้และให้เกษตรกรปฏิบัติการตรวจวัดคุณภาพน้ำในระบบไบโอฟลอค โดยใช้ชุดทดสอบคุณภาพน้ำ - การเตรียมบ่อผ้าใบและน้ำเลี้ยงปลาระบบไบโอฟลอค - ลงพื้นที่เพื่อไปตรวจสอบการเจริญเติบโตของปลาที่เลี้ยงในกระชังลอย 3. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงกระบือและโค การเพิ่มแหล่งพืชอาหารสัตว์ - สำรวจด้านการจัดการสุขภาพและส่งเสริมการเลี้ยงกระบือและโค การเพิ่มแหล่งพืชอาหารสัตว์ในพื้นที่ - นำหญ้าปล้องซึ่งเป็นหญ้าพื้นเมืองที่มีอยู่ทั่วไปและมีปริมาณมากทำการหมักหญ้าปล้อง 2 วิธี 4. กิจกรรมการต่อยอดผลิตภัณฑ์จากชันโรง - ดำเนินการถ่ายทอดองค์ความรู้และฝึกปฏิบัติด้านการแปรรูปและต่อยอดผลิตภัณฑ์จากชันโรง พร้อมให้คำปรึกษาในการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ และการสร้างมูลค่าเพิ่มของผลิตภัณฑ์ เพื่อให้เกษตรกรสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ ตรงตามความต้องการของตลาด และเพิ่มรายได้ให้กับชุมชน 5. กิจกรรมยกระดับและการจัดทำมาตรฐานการผลิตกลุ่มเครื่องแกง - สำรวจและตรวจสอบคุณภาพของดินที่ปลูกตะไคร้และขมิ้น - ปรับสภาพดินและวิธีการปลูกขมิ้นและตะไคร้

ประเภทผลผลิต (output):	เพิ่มรายได้ในชุมชน
รายการผลผลิต:	1. กิจกรรมส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ด้านผักสวนครัวและพืชสมุนไพร - ไม่มี 2. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงปลาน้ำจืด การจัดการสุขภาพ - 1 นวัตกรรม คือ การเลี้ยงปลาด้วยเทคโนโลยีไบโอฟลอค เป็นนวัตกรรมจากมหาวิทยาลัย สู่ชุมชนเข้มแข็งอย่างยั่งยืน และยกระดับอาชีพชุมชน 3. กิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงกระบือและโค การเพิ่มแหล่งพืชและอาหารสัตว์ - 1 นวัตกรรม 4. กิจกรรมการต่อยอดผลิตภัณฑ์จากชันโรง - ไม่มี 5. กิจกรรมยกระดับและการจัดทำมาตรฐานการผลิตกลุ่มเครื่องแกง 2 นวัตกรรม - วิธีการฆ่าเชื้ออย่างง่ายในผลิตภัณฑ์​เครื่องแกง​ เพื่อยืดอายุ​การเก็บรักษา - การปลูกขมิ้นในถุงกระสอบ ทดแทนการปลูกลงดิน เพื่อเพิ่มขนาดหัวของขมิ้น
จำนวนที่ขายได้ (ชิ้น):	0
ยอดขาย (บาท):	0
จำนวนผู้เข้าอบรม (คน):	41
จำนวนผู้เข้าอบรมที่นำความรู้ไปเผยแพร่ (คน):	0
จำนวนผู้เข้าอบรมที่นำความรู้ไปประยุกต์ใช้ (คน):	0
ผลลัพธ์ (outcome):	1. หมู่บ้าน ที่ได้รับการพัฒนา 10 หมู่บ้าน 2. รายได้ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้น เป้าหมาย 12,000 บาทต่อครัวเรือนต่อปี 3. วิสาหกิจชุมชนที่ได้รับการยกระดับ จำนวน 3 กลุ่ม 4. ประชากรในท้องถิ่นที่ได้รับพัฒนา 41 คน 5. นวัตกรรมการพัฒนาท้องถิ่นตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคม จำนวน 4 นวัตกรรม 6. ชุมชนที่มีดัชนีความสุขมวลรวม GVH 1 ชุมชน 7. ประชากรที่เข้าร่วมโครงการเกิดทักษะ สมรรถนะการจัดการเรียนรู้และนำไปใช้ประโยชน์ 41 คน 8. เครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาท้องถิ่น จำนวน 8 เครือข่าย 9. ชุมชนหรือประชาชนที่เข้าร่วมโครงการมีสมรรถนะเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคมเพิ่มขึ้น ร้อยละ 20 10. ชุมชนต้นแบบ 1 ชุมชน
ภาคีเครือข่าย:	8 เครือข่าย คือ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทยบ้านบนเขา, โรงเรียนวัดศีรษะคีรี, กลุ่มชุมชนในพื้นที่, องค์การบริหารส่วนท้องถิ่นและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล, ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 5 เทศบาลตำบลน้ำน้อย, สำนักงานเกษตรอำเภอหาดใหญ่