ภายใต้โครงการใหญ่: พัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
ชื่อโครงการ: พัฒนาชุมชนต้นแบบ ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ปีที่ 2
สาขาวิชาการ: สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา
คำสำคัญ: น้ำน้อย, ต้นแบบ, พัฒนา, เกษตร
ปีงบประมาณ พ.ศ.: 2568
ได้รับงบประมาณ (บาท): 699700
ประเภทโครงการ: โครงการพัฒนา
สอดคล้องประเด็นยุทธศาสตร์: 1. การพัฒนาท้องถิ่น - ด้านเศรษฐกิจ
แหล่งงบประมาณ: งบประมาณแผ่นดิน
หน่วยงาน: คณะเทคโนโลยีการเกษตร
ผู้รับผิดชอบโครงการ: อดิศรา ตันตสุทธิกุล
วันที่จัดโครงการ: พฤศจิกายน 2567 – มิถุนายน 2568
ที่มาของปัญหา: ต้องการพัฒนาศักยภาพด้านการตลาดและบรรจุภัณฑ์ที่ยังขาดความทันสมัยและไม่ดึงดูดกลุ่มเป้าหมาย สมาชิกกลุ่มมีข้อจำกัดเรื่องเวลาและทรัพยากรบุคคลเนื่องจากภาระหน้าที่หลากหลาย อีกทั้งยังขาดองค์ความรู้ในการบริหารจัดการ การสร้างเครือข่าย และการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อพัฒนาการขาย พื้นที่ของเกษตรกร มีคุณภาพน้ำต่ำ คือสภาพดิน และน้ำมีความเป็นกรด (pH 4-6) พบว่ามีหอยขนาดเล็กอยู่ในตับโค ซึ่งอาจส่งผลต่อสุขภาพสัตว์ นอกจากนี้ยังขาดการจัดการพืชอาหารสัตว์ที่เหมาะสม โดยเฉพาะการเก็บรักษาหญ้าปล้องไว้ใช้ในฤดูฝนจึงจำเป็นต้องวางแผนการจัดการอาหารสัตว์และสุขภาพโคอย่างมีประสิทธิภาพ กลุ่มเกษตรกรขาดบรรจุภัณฑ์ของผลิตภัณฑ์ชุมชนที่เสริมสร้างศักยภาพการแข่งขันด้านการตลาด พร้อมทั้งขาดความรู้ด้านการจัดทำบัญชีธุรกิจ ทำให้ไม่สามารถคำนวณต้นทุนที่แท้จริงได้ การลดปริมาณยาฆ่าแมลงในกระเทียมสามารถลดได้น้อย เนื่องจากมาจากการปลูกกระเทียมซึ่งมาจากต่างประเทศ จึงทำให้ลดปริมาณได้ยาก

วิธีแก้ปัญหา: จัดอบรมและส่งเสริมความรู้ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ และการตลาดดิจิทัล พร้อมสร้างความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายและสนับสนุนการจัดการภายในกลุ่มให้มีการแบ่งหน้าที่ชัดเจน รวมทั้งพัฒนาแผนการดำเนินงานที่ยืดหยุ่นและส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีการเกษตรที่เหมาะสมกับบริบทชุมชน การปรับปรุงคุณภาพน้ำให้เหมาะสม ควบคู่กับการเลือกพันธุ์ปลาที่ทนต่อสภาพกรดและปรับรูปแบบการเลี้ยงเป็นระบบที่เหมาะสม เช่น บ่อผ้าใบหรือน้ำหมุนเวียนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยง การถ่ายพยาธิสัตว์เป็นประจำปีละ 2 ครั้งต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 3 ปี และส่งเสริมการหมักหญ้าปล้องในถุงดำเพื่อใช้เป็นอาหารสัตว์สำรอง ให้ความรู้และสนับสนุนการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์น้ำผึ้งชันโรงให้มีความน่าสนใจ พร้อมทั้งอบรมการจัดทำบัญชีรายรับรายจ่ายและคำนวณต้นทุนที่แท้จริง เพื่อกำหนดราคาขายที่เหมาะสมและเพิ่มโอกาสการแข่งขัน รวมถึงตรวจสอบปริมาณยาฆ่าแมลงในเครื่องแกง ว่ามีการตกค้างในปริมาณที่มาตรฐานยอมรับหรือไม่


พื้นที่ดำเนินงาน: ม.2 ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา, ม.3 ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา, ม.5 ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา, ม.7 ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา, ม.9 ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา
กุล่มเป้าหมาย/พื้นที่เป้าหมาย: ประชาชนในพื้นที่ ต.น้ำน้อย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา จำนวน 5 หมู่บ้าน
กระบวนการดำเนินงาน: จัดอบรมและส่งเสริมความรู้ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ และการตลาดดิจิทัล พร้อมอบรมการจัดทำบัญชีรายรับรายจ่ายและการคำนวณต้นทุนที่แท้จริง เพื่อกำหนดราคาขายที่เหมาะสม นอกจากนี้ได้ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีการเกษตรที่เหมาะสมกับบริบทชุมชน เช่น การปรับปรุงคุณภาพน้ำ การเลือกพันธุ์ปลาทนกรด การเลี้ยงปลาในระบบบ่อผ้าใบหรือน้ำหมุนเวียน การถ่ายพยาธิปีละ 2 ครั้ง และการหมักหญ้าปล้องในถุงดำเป็นอาหารสัตว์สำรอง พร้อมทั้งพัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำผึ้งชันโรงให้มีบรรจุภัณฑ์ที่น่าสนใจ ในส่วนของการควบคุมคุณภาพ ได้ตรวจสอบปริมาณยาฆ่าแมลงตกค้างในเครื่องแกง เพื่อให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์ปลอดภัยตามมาตรฐาน และได้ติดตามผลการดำเนินงานร่วมกับภาคีเครือข่ายเพื่อพัฒนาและขยายผลสู่ชุมชนอื่นต่อไปอย่างยั่งยืน
ประเภทผลผลิต (output): ผลิตภัณฑ์
รายการผลผลิต:
สบู่จากน้ำผึ้งชั้นโรง, ผลิตภัณฑ์น้ำผึ้งชันโรงชนิดขวดและซองพร้อมรับประทาน, แหล่งเรียนรู้พืชพื้นถิ่น อนุรักษ์ดินคู่ชุมชน, พิมเสนน้ำ
จำนวนที่ขายได้ (ชิ้น): 0
ยอดขาย (บาท): 0
จำนวนผู้เข้าอบรม (คน): 0
จำนวนผู้เข้าอบรมที่นำความรู้ไปเผยแพร่ (คน): 0
จำนวนผู้เข้าอบรมที่นำความรู้ไปประยุกต์ใช้ (คน): 0
ผลลัพธ์ (outcome): จำนวนผู้เข้าร่วมโครงการ 63 คน, รายได้ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้น, ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้และทักษะที่ดีขึ้นเพิ่มขึ้นร้อยละ 20, กลุ่มเกษตรกรสามารถพัฒนารูปแบบการจำหน่ายสินค้าในแพลตฟอร์มออนไลน์อย่างน้อย 1 แพลตฟอร์ม, มีแหล่งเรียนรู้สมุนไพร 1 แห่ง, สบู่ของกลุ่มที่ได้รับการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ จำนวน 4 ผลิตภัณฑ์
ภาคีเครือข่าย: กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทยบ้านบนเขา, โรงเรียนวัดศีรษะคีรี, กลุ่มชุมชนในพื้นที่ตำบลน้ำน้อย, องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำน้อย, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลน้ำน้อย